Trong những năm gần đây, nhiều trường Nhật ngữ tại Nhật Bản đã dần chuyển từ mô hình giảng dạy truyền thống theo ngữ pháp và trình độ JLPT (N5 → N1) sang phương pháp Can-do dựa trên khung tham chiếu CEFR và JF Standard của Japan Foundation.

Thay vì đặt mục tiêu học sinh phải ghi nhớ bao nhiêu mẫu ngữ pháp, phương pháp mới tập trung vào câu hỏi:

"Người học có thể làm được gì bằng tiếng Nhật?"

Ví dụ, thay vì học để nhớ mẫu ngữ pháp 「～てしまう」, học viên sẽ hướng tới các mục tiêu thực tế như:

• Có thể giải thích lý do đi muộn với giáo viên.

• Có thể đặt lịch hẹn qua điện thoại.

• Có thể mô tả triệu chứng khi đi khám bệnh.

• Có thể trình bày ý kiến trong cuộc họp hoặc thảo luận nhóm.

Học theo Can-do khác gì với cách học truyền thống?

Trong lớp học Can-do, ngữ pháp và từ vựng vẫn được giảng dạy nhưng chỉ đóng vai trò là công cụ để hoàn thành một nhiệm vụ giao tiếp cụ thể.

Ví dụ với mục tiêu:

「病院で症状を説明できる」
(Có thể mô tả triệu chứng tại bệnh viện)

Giáo viên sẽ:

• Dạy từ vựng liên quan đến sức khỏe.

• Hướng dẫn các mẫu câu cần thiết.

• Cho học viên nghe hội thoại thực tế.

• Thực hành đóng vai bệnh nhân – bác sĩ.

• Đánh giá xem học viên có hoàn thành được nhiệm vụ giao tiếp hay không.

Hệ thống trình độ theo CEFR

Can-do sử dụng hệ thống đánh giá quốc tế CEFR gồm 6 cấp độ:

Hiện nay, nhiều trường Nhật ngữ đã bắt đầu chia lớp theo A1, A2, B1, B2... thay vì chỉ sử dụng các mốc N5, N4, N3 như trước đây.

Một thay đổi lớn đối với du học sinh

Theo định hướng mới của giáo dục tiếng Nhật, nhiều chương trình đào tạo đang hướng tới mục tiêu người học đạt năng lực sử dụng tiếng Nhật ở mức B2 sau khi hoàn thành khóa học.

Điều này đặt ra một câu hỏi đáng chú ý:

Liệu du học sinh có thể nhanh chóng thích nghi với phương pháp Can-do hay không?

Thực tế, phần lớn học sinh Việt Nam đã quen với mô hình học tập tương tự từ bậc phổ thông, nơi chương trình giáo dục mới cũng đang chuyển dần từ việc ghi nhớ kiến thức sang phát triển năng lực thực hành và giải quyết tình huống thực tế.

Tuy nhiên, để học tốt trong môi trường Can-do, người học cần chủ động hơn:

• Tích cực tham gia thảo luận.

• Mạnh dạn phát biểu ý kiến.

• Thường xuyên làm việc nhóm.

• Luyện nghe nói trong các tình huống thực tế.

JLPT và Can-do: Không phải đối thủ mà là bổ sung cho nhau

Trong tương lai, việc sở hữu chứng chỉ JLPT có thể vẫn quan trọng, nhưng khả năng sử dụng tiếng Nhật trong học tập, công việc và đời sống hằng ngày sẽ ngày càng được chú trọng hơn.

Đối với những bạn đang có kế hoạch du học Nhật Bản, đây là thời điểm phù hợp để thay đổi tư duy học ngoại ngữ: không chỉ học để thi đậu, mà học để thực sự sử dụng được tiếng Nhật trong cuộc sống.